Antwerpen Centraal

Antwerpen Centraal (door de Antwerpenaren ook wel de Middenstatie of de Spoorwegkathedraal genoemd, in het spoorwegjargon ook ingekort tot Antwerpen-Centraal of de Centra(a)l) is het centraal station aan het Astridplein te Antwerpen. Van 1873 tot begin 2007 was het een kopstation, een station waar alle treinen moesten keren. Op 23 maart 2007 werd een tunnel met twee doorgaande sporen onder het station en een deel van de stad Antwerpen geopend.

Het eerste station Borgerhout was het eindpunt van de op 3 juni 1836 geopende spoorlijn Mechelen-Antwerpen. Dit spoor werd in 1843 al verlengd tot het station Antwerpen-Dokken en -Stapelplaatsen en in 1852 begon men aan een spoorverbinding naar Roosendaal te werken. Het gebouw was van hout en werd in 1854 vervangen door een nieuw stationsgebouw Antwerpen-Oost.

In 1873 werd het station weer een kopstation. De gelijkvloerse doorgaande verbinding naar Nederland kon niet langer gehandhaafd blijven in de drukke stad. Voor de verbinding met Nederland en het station Antwerpen-Dokken en -Stapelplaatsen kwam er een verhoogd ringspoor om de stad heen.

Huidig gebouw
Het huidige (en derde) stationsgebouw Antwerpen-Centraal werd gebouwd tussen 1899 en 1905 als kopstation. Het gebouw bestaat uit een stalen perronoverkapping en een stenen stationsgebouw. De stalen perronoverkapping werd ontworpen tussen 1895 en 1899 door ingenieur Clement Van Bogaert. De overkapping is 43 meter hoog (hoogte die nodig was om de stoom van de locomotieven op te vangen), 186 meter lang en 66 meter breed en bood ruimte aan 10 kopsporen. Het stenen stationsgebouw (ontvangstgebouw) werd gebouwd tussen 1899 en 1905 door Louis de la Censerie in eclectische stijl (een combinatie van stijlelementen uit vroegere perioden). De la Censerie liet zich inspireren door het stationsgebouw van Luzern en het Pantheon in Rome. Het hoogste punt van het station (75 meter) is een grote koepel. Het station werd op 11 augustus 1905 geopend.

In het midden van de twintigste eeuw verkeerde het gebouw in slechte staat. Een mogelijke afbraak werd echter afgewend toen het station omstreeks 1975 de status van beschermd monument kreeg, maar door de maand na maand erger wordende slechte staat van de overkapping, besliste de NMBS op 12 december 1985 dat Antwerpen Centraal op 31 januari 1986 om veiligheidsredenen zou sluiten als er geen beslissing gebeurde over de restauratie van de perronoverkapping en gevels. Uiteindelijk werd op 20 december 1986 beslist dat de NMBS de nodige restauratiewerken zou uitvoeren. Die restauratie begon op 24 maart 1986 en duurde tot kort voor de grote ombouw in 1998. Het glas van de overkapping werd vervangen door polycarbonaatplaten, opdat de veiligheid van de reizigers zou worden verzekerd. De fundering van de bogen werd hersteld en waar nodig heropgebouwd. Staal werd gereinigd en herschilderd.

Vorige