De Haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa met een
totale overslag van 378,2 miljoen ton in 2006. Dit is meer dan twee
keer zo groot als de tweede haven in Europa, Antwerpen. Deze haven
had in 2006 een overslag van 167 miljoen ton. Rotterdam was tussen
1962 en 2004 de grootste haven ter wereld, maar deze positie is
overgenomen door Sjanghai.
Waardoor is Mainport Rotterdam een wereldhaven?
- Door de geografische ligging
- De haven ligt in het economische hart van Europa
Voordeur
Mainport Rotterdam ligt aan de drukbevaren Noordzee.
Door de Eurogeul kunnen schepen met een grote diepgang de haven
binnen.
Door de diepe havenbekken op de Maasvlakte kunnen schepen met een
grote diepgang normaal aanleggen.
Achterdeur
Er zijn verbindingen met het achterland door de Maas en de Rijn.
De Betuweroute verbindt de Maasvlakte met het achterland van Duitsland.
Geschiedenis
Sinds het ontstaan van Rotterdam in de middeleeuwen heeft Rotterdam
een haven met een overslagfunctie gehad.
Havens in de oude binnenstad - ontwikkeling tot 1872
De Hoogstraat, een deel van Schielands Hoge Zeedijk, verdeelde Rotterdam
in een landstad en een waterstad. In de waterstad werden de eerste
havens aangelegd, onder meer de Oude Haven, het Haringvliet en de
Leuvehaven.
In de loop van de 19e eeuw werd Rotterdam slechter bereikbaar door
het verzanden van de monding van de Brielse Maas. Koning Willem
I en Johannes Goldberg zorgden voor een stimulans van industrie
en infrastructuur. Het kanaal door Voorne werd aangelegd, maar dit
bleek al snel te klein door de steeds toenemende scheepsgrootte.
Van 1866 tot 1872 werd daarom de Nieuwe Waterweg gegraven, zodat
Rotterdam een rechtstreekse verbinding met de zee kreeg.
Havens op het eiland IJsselmonde - ontwikkeling 1872 -
heden
Na de opening van de Nieuwe Waterweg werd de ontwikkeling van de
havens op het eiland IJsselmonde ter hand genomen. De eerste havens
waren nog vrij smal en werden door de Rotterdamsche Handelsvereeniging
aangelegd. De Gemeente Rotterdam ging in 1882 na de aankoop van
de Handelsinrichtingen van de Rotterdamsche Handelsvereening, zelf
tot exploitatie van de haven over. Die haventerreinen, waar overslag
plaatsvond, waren zogenoemde handelsterreinen en werden voortaan
als Gemeentelijke Handelsinrichtingen geëxploiteerd. Het kenmerk
van de Handelsinrichtingen was dat per dag, per week en/of per maand
enz. ligplaatsen voor schepen, vierkante meters terrein en/of loodsruimte
voor opslag, en per uur electrische walkranen voor het laden en
lossen konden worden gehuurd. Men hoefde dus niet een heel terrein
voor een langere periode is z'n geheel in huur af te nemen en zelf
het terrein in te richten en loodsen te bouwen in te richten. Overigens
werden daarnaast door de gemeente ook terreinen in hun geheel verhuurd
aan private grotere stuwadoors. Deze parallelle exploitatie bleef
voortbestaan tot in de jaren '60, toen de Gemeentelijke Handelsinrichtingen
werden opgeheven; de terreinen werden in hun geheel voor langere
tijd verhuurd en de loodsen en kranen werden verkocht.
De stormachtige groei van de overslag leidde tot de aanleg van
steeds grotere havens: de Rijnhaven, de Maashaven en de Waalhaven.
Vanaf 1929 werd bij Pernis op het westelijk deel van IJsselmonde
begonnen met de aanleg van de Eerste Petroleumhaven met petrochemische
industrie, nog steeds een van de pijlers van de Rotterdamse haven.
In 1966 werd in Rotterdam de eerste container gelost. In 1967 werd
in het Eemhaven-gebied Europe Container Terminals (ECT) geopend.
Dit bedrijf groeide uit tot het grootste container-overslagbedrijf
van Europa.
Havens in Rotterdam-West - ontwikkeling 1900 - heden
Na de annexatie van Delfshaven in 1886 was ook aan de rechter Maasoever
ruimte voor havenontwikkeling. Tussen 1900 en 1930 werd een complex
van stukgoedhavens aangelegd tot aan de gemeentegrens van Schiedam.
Na 1950 verloor dit gebied aan belang.
In het oostelijk deel wordt momenteel (2006) de woonwijk Lloydkwartier
gebouwd. Aan de Schiehaven wordt door Scheepswerf De Delft het gelijknamige
Linieschip 'De Delft' uit 1783 herbouwd. Met een imposante lengte
van 63 meter wordt deze driemaster één van de grootste
replica's ter wereld. De werf is toegankelijk voor bezoek.
In het westelijk deel rond de Merwehaven is de stukgoedoverslag
verdwenen en vindt nu op grote schaal fruitoverslag plaats.
Havens in het Botlek-gebied - ontwikkeling 1947 - heden
Het eiland IJsselmonde bood onvoldoende ruimte voor de expansie
van de Rotterdamse haven. In 1947 werd de ontwikkeling ter hand
genomen van het Botlek-gebied, westelijk van de Oude Maas. In dit
gebied overheerst de industriële functie met enorme complexen
voor de petrochemische industrie.
Havens in de Europoort - ontwikkeling 1958 - heden
De blokkade van het Suez-kanaal in 1956 leidde tot een enorme schaalvergroting
in de tank-scheepvaart. Rotterdam speelde op deze ontwikkeling in
met de aanleg van het Europoort-gebied, dat bereikbaar was voor
de grootste zeeschepen. Vanaf 1962 was Rotterdam de grootste haven
ter wereld. Het Europoort-gebied is vrijwel uitsluitend gericht
op de overslag en verwerking van ruwe olie. Ook het vervoer van
droge bulk producten onderging een enorme schaalvergroting. Hiervoor
werd in het westelijk deel van het Europoortgebied ruimte gereserveerd
voor de overslag van graan en erts. De kade van het Ertsoverslagbedrijf
Europoort is de de enige loskade ter wereld waar de bulkcarrier
Berge Stahl kan lossen.
Maasvlakte - ontwikkeling 1970 - heden
De aanleg van de Maasvlakte was de laatste uitbreidingsmogelijkheid
van Rotterdam. Rond 1970 ontstonden ook plannen om het hele gebied
van de Hoekse Waard tot aan het Hollands Diep om te vormen tot havengebied,
maar hiervoor kreeg Rotterdam geen toestemming. Rotterdam is daarom
zeer selectief geweest met gronduitgifte op de Maasvlakte. Ook op
de Maasvlakte is de overslag van ruwe olie en erts van belang. Sinds
1985 vindt op de Delta-terminal van ECT ook containeroverslag plaats,
omdat de grootste containerschepen de Eemhaven niet meer konden
bereiken.
Vorige |
